Over het Panamakanaal worden jaarlijks duizenden zeecontainers met een gecombineerde lading van 270 miljard dollar vervoerd. Het is daarmee, naast de passage over het Suezkanaal, misschien wel een van de meest cruciale vaarroutes binnen de supply chain.  Maar wat gebeurt er als door droogte de doorvoer via deze cruciale doorgang voor de wereldhandel opdroogt? In deze blog vertelt collega Manuel Yagüe hoe bedrijven moeten reageren op deze crisis in de supply chain.

De Miraflores Sluizen, die onderdeel zijn van het Panamakanaal, zijn een logistieke slagader in Panama. De afgelopen maanden heeft deze infrastructuur echter voor grote verstoringen gezorgd in het leven van iedereen die betrokken is bij de logistiek, vanwege de extreme droogte in het Midden-Amerikaanse land. Bijgevolg verloopt het scheepvaartverkeer veel minder vlot dan normaal. En dus moeten we nadenken over de impact die deze situatie heeft op onze supply chain-activiteiten en nadenken over hoe we de situatie zo efficiënt en effectief mogelijk kunnen beheren.

Het Panamakanaal in cijfers

Voordat we dieper ingaan op wat er gebeurt met het Panamakanaal en hoe dit het wereldwijde vrachtvervoer beïnvloedt, is het interessant om enkele cijfers te bekijken die de omvang van deze infrastructuur en haar rol in de internationale handel illustreren.

  • Ondanks talrijke verstoringen van de supply chain vestigde het Panamakanaal een record voor scheepsverkeer in het fiscale jaar 2022 (dat loopt van 1 oktober 2021 tot 30 september 2022). Deze recordactiviteit vertaalde zich in 14.239 schepen die het kanaal passeerden, wat neerkomt op 897 schepen meer op jaarbasis.
  • De inkomsten uit het Panamakanaal bereikten een recordhoogte van 3,028 miljard dollar.
  • Ongeveer 6% van de wereldhandel passeert via het Panamakanaal.

Al deze cijfers maken het Panamakanaal tot een van de cruciale slagader voor het goed functioneren van de internationale handel en de wereldeconomie, samen met andere infrastructuren zoals het Suezkanaal of routes zoals de Straat van Hormuz en Malakka.

Panamakanaal In Cijfers

Wat is de huidige status van het Panamakanaal?

Het scheepvaartverkeer in het Panamakanaal is afgenomen als gevolg van de droogte in het land. Inmiddels passeren er slechts 32 schepen per dag het kanaal. Omdat het scheepvaartverkeer zich aan weerszijden van het kanaal opstapelt, is de vertraging opgelopen tot 22 dagen. Dit betekent dat het nu even lang duurt om door het Panamakanaal te varen als de alternatieve omweg via de zuidelijke punt om het Zuid-Amerikaanse continent heen. De laatste weken is er een veel grotere achterstand van schepen dan normaal die wachten om het kanaal in beide richtingen over te steken. In augustus 2023 bedroeg de wachttijd om het kanaal binnen te varen iets meer dan 11 dagen, terwijl dit in dezelfde maand in 2022 ongeveer 3 dagen was.

De impact van klimaatverandering op de supply chain

Klimaatverandering is ongetwijfeld een van de grootste uitdagingen van onze tijd. Het is een fenomeen dat het potentieel heeft om werkelijk alles te veranderen. En de supply chain vormt daarop duidelijk geen uitzondering. Hier volgen enkele effecten die klimaatverandering kan hebben op het supply chain-proces.

Extreme weersomstandigheden

Dit is het meest voor de hand liggende effect en ligt ten grondslag aan de huidige situatie in het Panamakanaal. Stijgende temperaturen hebben geleid tot een toename van extreme weersomstandigheden, zoals orkanen, overstromingen en droogte. Deze kunnen de bevoorradingsketen ernstig verstoren door schade aan te richten aan infrastructuur zoals wegen, havens, opslagplaatsen en kanalen, en kunnen de verscheping van goederen vertragen of zelfs beschadigen.

Toename van operationele kosten

De noodzaak om zich aan te passen aan extreme weersomstandigheden leidt tot hogere operationele kosten binnen de supply chain. Het kan hierbij gaan om investeringen in klimaatbestendige infrastructuur, duurdere verzekeringen en extra uitgaven die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de activiteiten soepel blijven verlopen tijdens zware weersomstandigheden.

Strengere regelgeving

Regeringen en internationale organisaties voeren steeds strengere regels in met betrekking tot duurzaamheid en koolstofemissies. Deze regelgeving kan gevolgen hebben voor bedrijven, waardoor ze hun manier van werken moeten aanpassen, met name in hun supply chains.

Gevolgen van de vertragingen

Op dit punt vraag je je misschien af: wat betekent dit allemaal voor mijn eigen supply chain? Als je een supply chain-professional bent, ben je je als geen ander bewust van de opeenvolgende leveringscrises waar we de laatste tijd mee te maken hebben gehad: de pandemie van het coronavirus, de bottleneck in het Suezkanaal, de oorlog in Oekraïne en nu de vertraging in het Panamakanaal.

Ze hebben allemaal vergelijkbare gevolgen voor de supply chain. Hieronder benoemen we er een paar:

Just in Case aankopen zijn aan de orde van de dag

Alle bovengenoemde verstoringen hebben het Just in Case inkoopmodel versterkt in plaats van het Just in Time model. Met andere woorden, veel bedrijven overbevoorraden zich voor onverwachte gebeurtenissen. Deze strategie kan goed of fout uitpakken. Ik heb vrienden die roulette spelen en soms winnen ze… maar je bent zeker overgeleverd aan de genade van Lady Luck.

Naast speculatieve aankopen hebben eerdere crises ons het risico geleerd dat deze Just in Case-aankopen een schadelijk bullwhip-effect veroorzaken. De regelmatige vraag op de markt verandert in golven, waardoor de leverancier niet meer weet wat hem te wachten staat en uiteindelijk zijn prognoses en dus zijn voorraden opblaast. Het resultaat hiervan is te grote voorraden, wat ten koste gaat van de voorraden en vaak resulteert in verouderde producten.

Toegenomen doorlooptijd

Verlengde levertijden zijn ook een veel voorkomend gevolg van verstoringen in de supply chain. Dit wordt geïllustreerd door de crisis in het Panamakanaal, waar schepen wekenlang vertraging oplopen. Hoe langer het duurt voordat een schip door het kanaal is, hoe langer de levertijd van de goederen die ze vervoeren. En wanneer levertijden toenemen, nemen ook de cyclusvoorraden toe (“Ik moet bestellen om een langere periode te overbruggen”) en het niveau van de veiligheidsvoorraad (“Ik moet meer bestellen, want er is meer kans op vertraging”). Op deze manier zien we dat de voorraad, en de hoeveelheid geld die we erin investeren, toeneemt.

Wijdverspreide prijsstijgingen

Dit aanbodprobleem leidt onvermijdelijk tot hogere prijzen. En wat gebeurt er als de waarde van goederen stijgt? Je moet meer investeren of je voorraden verminderen om je investering in werkkapitaal niet te laten stijgen.  Verdergaand op het inflatieverhaal, wat is de natuurlijke actie van regeringen en centrale banken om de prijzen onder controle te houden? Nou, het verhogen van de rente natuurlijk, wat ook de waarde van je voorraadinvestering omhoog drijft.

In het geval dat je niet in staat bent om je investeringen in voorraden te verhogen, zal de vermindering van items in je voorraad vaak resulteren in de volgende scenario’s:

Gedwongen vermindering van artikelen in het assortiment

Je vermindert het aantal artikelen dat je aanbiedt in je assortiment en je stopt met het op voorraad houden van sommige artikelen en begint te werken op basis van bestelling. De beroemde zin “ik heb het nu niet, maar ik zal het bestellen en het binnen een paar dagen hier hebben”, is een voorbeeld van deze methode van werken op bestelling.

Gedwongen voorraadvermindering voor assortimentsproducten

Het verminderen van het aantal eenheden van jouw artikelen kan leiden tot een verlaging van het serviceniveau dat jij jouw klanten kunt bieden. Als je echter jouw artikelen sorteert van meest belangrijk naar minst belangrijk – gebaseerd op ABC-analyse en het aantal van de minder belangrijke artikelen vermindert, zullen jouw klanten minder last hebben van deze maatregel.

Tips voor het omgaan met de vertraging van het Panamakanaal

Uit de overwegingen die in deze blog naar voren zijn gebracht in het geval van fenomenen zoals de vertraging van het Panamakanaal, kunnen we enkele conclusies trekken:

Vermijd, indien mogelijk, het aanleggen van voorraden

Just in Case-strategieën kunnen ertoe leiden dat we de verkeerde artikelen inslaan en dat het magazijn verzadigd raakt, waardoor de voorraad uiteindelijk via promoties moet worden geliquideerd. Bescherm jezelf tegen het bullwhip-effect. Je moet deze vervorming voorkomen door de geregistreerde vraag aan te passen of door abnormale  raagperioden uit de historische reeks te verwijderen.

Herzie jouw leveranciersbeleid

Houd rekening met de lange levertijden van bepaalde leveranciers, waardoor voorraden onevenredig groeien. Heb je alternatieve leveranciers onderzocht? Ben je in staat om afspraken met hen te maken, zodat de leverancier degene is die de voorraad in de buurt van je vestigingen opbouwt?

Inflatie en hoge rente

Beide fenomenen verhogen de kosten van werkkapitaal. Er moet zorgvuldig worden nagedacht over manieren om dit cijfer te verlagen door middel van strategische maatregelen die geen invloed hebben op het serviceniveau voor jouw klanten.

Samenvatting verstoring Panamakanaal

Verstoring Panamakanaal: Het Panamakanaal, een vitale slagader voor de wereldhandel, wordt geconfronteerd met aanzienlijke verstoringen als gevolg van ernstige droogte in Panama. Deze verstoringen veroorzaken vertragingen en uitdagingen voor de supply chain.

Kritieke rol in wereldwijde handel: Het Panamakanaal verwerkt jaarlijks meer dan 14.000 schepen, die goederen vervoeren ter waarde van 270 miljard dollar. Het vertegenwoordigt ongeveer 6% van de wereldhandel en speelt een cruciale rol in de internationale handel.

Invloed van klimaatverandering: Klimaatverandering is een groeiend probleem voor suplly chains. Extreme weersomstandigheden, zoals de droogte die het Panamakanaal treft, kunnen de infrastructuur beschadigen, zendingen vertragen en de operationele kosten verhogen.

Gelijksoortige crises in de supply chain: De verstoringen van het Panamakanaal maken deel uit van een reeks recente crises in de supply chain, waaronder de COVID-19 pandemie, de blokkade van het Suezkanaal en het conflict in Oekraïne. Deze gebeurtenissen hebben geleid tot een verschuiving van “Just in Time” naar “Just in Case” inkoopmodellen.

Bullwhip-effect: Overbevoorrading in het “Just in Case”-model kan leiden tot het “bullwhip effect”, waardoor te grote voorraden en verouderde producten ontstaan, met gevolgen voor de voorraden en de financiële efficiëntie.